Klik op de plaatjes voor een grotere afbeelding
De iRex DR800S is sinds 18 januari 2010 verkrijgbaar op de Nederlandse markt. De 8 inch eInk ereader met stylus-bedienbare touchscreen heeft geen internet connectiviteit via 3G en is te koop voor €499,-.
Wat direct opvalt is dat de eInk ereader lichter is dan je zou verwachten op basis van zijn formaat en toch zeer stevig aanvoelt. Ook opvallend is het beperkte aantal knoppen op het apparaat. Er zijn maar drie knoppen: één kleinere knop voor het menu, één lange langwerpige balk voor het bladeren en natuurlijk de aan-uit schuifknop aan de onderzijde van het apparaat. De DR800S blijkt een echte snelle starter. Bij het opstarten zit je binnen een paar seconden in het hoofdmenu of in je ebook, zodat je snel kunt gaan lezen.
De eInk ereader ondersteunt onder meer PDF, HTML, TXT en ePub ebooks met Adobe DRM. Daarnaast ondersteunt het apparaat ook het ebook formaat van Barnes & Noble. Je kunt het Adobe ePub formaat en het Barnes & Noble eReader formaat op de eInk ereader activeren door je Adobe ID en je Barnes & Noble secure ebook account in te voeren op de eInk ereader door middel van het gebruik van het virtuele toetsenbord. Het apparaat wordt geleverd met een witte cover en een zwarte stylus die breder is dan die van bijvoorbeeld de Onyx Boox.
Leeservaring
Je slaat de pagina om door kort tegen de linkerzijde van de zogenaamde flipbar te duwen. Je kunt ook bladeren door met behulp van de stylus op de pijltjes onderaan de pagina te tappen. Het is niet mogelijk om de pagina’s via een veegbeweging met de stylus ‘om te slaan’. Als je de flipbar wat langer opzij duwt, dan verspringt het scherm naar het volgende hoofdstuk. Je kunt zowel in landschap als in portretmodus lezen op de DR800S.
De hoofdstukken van een ebook worden mooi weergegeven en door de grootte van het scherm lijkt het bijna alsof je een papieren boek leest. Dat komt ook omdat het scherm van deze ereader ongeveer 70% groter is dan het schermoppervlak van een 6 inch ereader. De lettergrootte kun je aanpassen door het menu in het boek te openen met je stylus of door op het kleine knopje te drukken. In het menu kun je vier verschillende lettergroottes instellen: Small, Medium, Large en X-Large.
In het “home”-menu staat onderaan het scherm het ebook vermeld dat je als laatste hebt geopend. Zo kun je snel terug naar waar je gebleven was. Als je de ereader zou delen met iemand anders dan is dat geen probleem, want hij onthoudt waar de lezer gebleven is in ieder ebook dat erop staat. Zo kun je dus zelf in het ene boek lezen, terwijl de andere persoon waarmee je de ereader deelt in het andere ebook leest. Enkel het laatst gelezen ebook wordt vermeld in het “home”-menu.
Links ter vergelijking een 6 inch Boox (l) naast de DR800S
Wat het lezen misschien wel een beetje saai kan maken, is dat je het lettertype niet kunt aanpassen aan je eigen smaak. Je zult de tekst dus altijd in lettertype dat de uitgever instelt, lezen. Wat ook vervelend kan zijn, is dat bij het omslaan de onderste balk met het menu nog even extra knippert nadat het scherm is ingeladen.
Op het eerste gezicht lijkt het alsof je je ebooks in de bibliotheek enkel op titel kunt laten weergegeven. Als je op het menu klikt, blijkt dat je kunt kiezen of je wil sorteren op auteur, datum toegevoegd, recentelijk geopend of dat je de sortering toch op titel wil laten staan. Je kunt ook kiezen of je de ebooks op cover wil bekijken of op lijst. Naast de ebooks staat een alfabetische lijst waar je op kunt tappen om snel naar een bepaald ebook te kunnen gaan.
De eInk ereader is met een stylus te bedienen. Dat zorgt ervoor dat er geen vingerafdrukken op het scherm terechtkomen. Door het type touchscreen is er ook weinig reflectie. Het zou als vervelend ervaren kunnen worden dat er geen opbergruimte voor de stylus in de eInk ereader is uitgespaard. Je kunt deze middels een elastiekje op de cover, aan de bovenzijde van het apparaat, opbergen.
Ook de batterijduur is verbeterd ten opzichte van de ongeveer 15 uur van de iLiad 2nd Edition. De batterij van deze DR800S zou 6.000 “page turns” aan moeten kunnen. Dat kun je qua hoeveelheid tekst vergelijken met ongeveer 10.000 “page turns” op een 6 inch ereader.
Als je de meegeleverde cover om de eInk ereader doet, dan wordt het voor mensen met kleinere handen lastiger om de flipbar te bereiken. Als ik de DR800S vasthoud, zoals ik een papieren boek zou vasthouden, dan is het voor mij niet mogelijk om de flipbar te bereiken en daarmee de pagina’s om te slaan. Voor mij zou het prettiger zijn om zonder cover te lezen van deze ereader.
Het is vrij simpel om DRM-loze ebooks op de eInk ereader te zetten. Je sleept het ebook naar de map Books op je reader als je deze met de usb-kabel aan je pc hebt verbonden.
Weergave PDF
We hebben het gratis ebook What matters now in PDF vorm op de hiervoor beschreven manier op de eInk ereader gezet. De PDF wordt goed weergegeven, je kunt de letters wel groter maken, maar in een grafisch vormgegeven PDF worden de plaatjes niet groter gemaakt. Ook wordt door het inzoomen de lay-out uit zijn verband getrokken. Dit heeft zowel te maken met de ingebouwde PDF-viewer van de ereader als met de eigenschappen van de PDF die we uitprobeerden. Ook geeft de DR800S de bestandsnaam van de PDF weer en niet de titel.
Het scherm is eigenlijk nog net iets te klein om PDF’s van A4-formaat goed leesbaar weer te geven zonder te scrollen. PDF’s van documenten kleiner dan A4-formaat zijn wel altijd perfect leesbaar.
Nog geen aantekeningen
Het is nog niet mogelijk om aantekeningen te maken met deze eInk ereader. Met een software update die waarschijnlijk eind april 2010 zal komen, moet deze functie wel mogelijk gaan worden. Dat levert direct meerwaarde aan de eInk ereader.
Epaper
Via USB kun je een digitale krant (epaper) op de ereader zetten. We hebben als eerste de voorbeeld PDF van het NRC gebruikt om mee te testen. De PDF wordt goed weergegeven, net als het geteste ebook in PDF formaat. De links in de PDF werken goed, maar voor mijn gevoel moet je wel extra hard tappen om naar een katern te komen. In de originele lettergrootte is de epaper net te lezen. Voor een beter leesgevoel zou het lettertype mijns inziens net iets groter gezet moeten worden.
Bij het vergroten van het lettertype in een artikel wordt echter ook de witruimte tussen de navigatie en de titel opgeblazen. Daardoor kan het gebeuren dat het begin van de krantenkop onderaan het scherm terechtkomt en op de volgende ‘pagina’ verdergaat. Ook wordt een artikel op vreemde plaatsen afgebroken zodat er een grote witruimte onderaan het scherm getoond wordt, terwijl een zin niet af is. Deze NRC PDF is dus niet zo geschikt om als epaper te lezen. In de originele layout wordt de NRC epaper in twee kolommen weergegeven. Die lay-out wordt opgeheven als je het lettertype vergroot.
De ePub versie van de krant staat toe dat de letters groter worden zonder dat de witruimte ook vergroot wordt. Daarnaast gebeuren er geen vreemde dingen met het afbreken van tekst, zoals dat wel bij de PDF gebeurt. De plaatjes in de ePub worden achteraan het artikel weergegeven en vergroten netjes mee als je een groter lettertype kiest.
Prijs
De prijs van de ereader is zoals gezegd €499,-. Dat is voor veel mensen veel geld. Het apparaat is ongeveer twee keer zo duur als de Hanvon N518 (met een 5 inch scherm) waarop je wel aantekeningen kan maken. Bovendien is de Amerikaanse versie, de DR800SG, (omgerekend in Euro’s op 25 januari 2010) veel goedkoper: namelijk €282,28. Het zit er ook niet in dat de DR800S op termijn nog 3G of wifi ondersteuning krijgt middels een firmware update. Bij de Europese variant zijn deze modules eruit gehaald.
In vergelijking met veel andere eInk ereaders is de DR800S dus duur. Als je echter de prijs per vierkante cm scherm zou uitdrukken, dan valt de prijs weer mee. Het scherm van de DR800S is immers ongeveer 1,7 keer zo groot als het scherm van een 6 inch reader en ongeveer 2,5 keer zo groot als dat van een 5 inch reader. Je betaalt dus in zekere zin vooral voor de grootte van het scherm.
Vergelijking met de iLiad
De DR800S zou je kunnen zien als een opvolger van de Iliad, die ook van iRex Technologies is. Het gaat dan om op een opvolger die op flink wat punten beter scoort: de DR800S ondersteunt wel ePub (de iLiad doet dit niet), is goedkoper en lichter en heeft bovendien een veel betere batterijduur en een veel kortere opstarttijd. De iLiad heeft daarentegen wel een Wifi-mogelijkheid en aantekenfunctie (op dat laatste moeten we bij de DR800S zoals gezegd nog even wachten).
Conclusie
Resumerend kunnen we stellen dat de iRex DR800S zich in positieve zin onderscheidt van veel andere eInk ereaders van dit moment door zijn grote stylus-bedienbare touchscreen. Het scherm is lekker groot en leest heerlijk. Dit heerlijke lezen is niet alleen te danken aan de grootte van het scherm maar ook aan een goed contrast en een geringe spiegeling van het scherm. Ondanks het relatief grote scherm is het apparaat toch handzaam; dat komt omdat het apparaat bijna één en al scherm is, hetgeen bij veel andere eInk readers niet bepaald het geval is. De bediening is eenvoudig en intuïtief.
Belangrijke minpunten zijn het ontbreken van 3G- en wifi-connectiviteit en het vooralsnog ontbreken van een aantekenfunctie. Dit laatste wordt binnenkort hopelijk via een firmware-update verholpen, maar het ontbreken van een wifi-optie is in onze ogen een belangrijke blijvend gemiste kans.
Door het 8 inch grote stylus-bedienbare touchscreen is deze eInk ereader vooral interessant voor mensen die graag van een wat groter scherm lezen en daar niet alleen tekstboeken maar bv. ook kranten op willen lezen. Voor het lezen van epapers is het handig kunnen navigeren door middel van een touchscreen immers veel waard. Als de aantekenfunctie er in april 2010 aan wordt toegevoegd, is dit ook een interessante eInk ereader voor zakelijk gebruik of studie, als je tenminste het ontbreken van 3G- of Wifi-connectiviteit geen onoverkomelijk probleem vindt.
Je moet er wel een goed gevulde portemonnee voor hebben want de iRex DR800S is niet bepaald goedkoop te noemen. Je betaalt in zekere zin vooral voor de grootte van het scherm.
